Soa-zorg op sekswerkplekken

Je kunt sekswerkers die niet naar de huisarts of GGD gaan het beste bereiken door te testen en vaccineren op hun werkplek. Dit voelt voor hen vaak als een veilige omgeving waar ze makkelijker over sekswerk praten. Zo weet je beter welke tests nodig zijn en wat de behoeftes van je cliënt zijn.

Plekken waar je soa-tests en vaccinaties kunt aanbieden:

• Seksclubs
• Raamgebieden
• Massagesalons
• Privéhuizen
• Saunaclubs
• Tippelzone

Sommige sekswerkers werken thuis of gaan naar de klant toe. Deze kun je vaak bereiken via internet. Vooral via sites waar ze op adverteren.

Lees meer over sekswerkers bereiken via internet

Wil je soa-test en vaccinaties op locatie aanbieden? De beheerder of verhuurder van de locatie is verplicht om je toe te laten. Je hoeft jezelf dus niet van tevoren aan te kondigen. Maar het werkt vaak beter als je dat wel doet. Sekswerkers weten dan ook van tevoren dat je komt.
Je kunt het beste via mail of telefoon contact opnemen met de eigenaar of verhuurder van de plek waar je naartoe gaat. 

Leg in je gesprek of in de mail uit:

• Wie je bent en wat je komt doen
• Dat je een privéruimte nodig hebt om te testen of vaccineren. Met als het kan goede verlichting
• Dat de gesprekken met je cliënt vertrouwelijk zijn en dat de eigenaar nooit de uitslag van een test krijgt
• Dat sekswerkers zelf beslissen of ze een test doen of niet
• Wat hun voordeel is van jouw bezoek: gratis tests en vaccinaties. En dus gezonde werknemers of huurders

Hou er rekening mee dat sekswerkers niet altijd weten dat je langskomt.

Vaste contactpersonen werken het beste

Het werkt vaak goed als steeds dezelfde personen soa-zorg op locatie bieden. Zo bouw je een band op met je cliënten, maar ook met de eigenaar. Het is dan vaak makkelijker om je werk te doen. Ook komt een cliënt of clubeigenaar sneller naar je toe als dat nodig is. Bijvoorbeeld als een sekswerker klachten heeft of zwanger is. Of als er een soa-uitbraak op een locatie is.

Voor testen op locatie heb je behoorlijk wat nodig. Een tas met wieltjes kan handig zijn. Neem bij je bezoek deze spullen mee:

• De materialen die je nodig hebt voor de soa-tests bij penis, vagina, anus en keel. Plus extra’s als naaldencontainer, labelprinter, labkistje en handschoenen 
• Stickers voor op de bloedbuizen
• Een koeltas voor de hepatitis B-vaccins
• Zwangerschapstesten, morning-afterpil en condooms
• Voorlichtingsmateriaal over soa’s in verschillende talen: bijvoorbeeld een flyer of folder. Veel sekswerkers spreken Engels of Spaans
• Papier of een iPad/laptop waar je aantekeningen op kunt maken voor je volgende bezoek. Je hebt niet altijd wifi, dus goed om een hotspot te maken via je mobiele telefoon
• Kaartjes met je naam, telefoonnummer en e-mailadres

Soa-zorg op locatie is anders dan tijdens je soa-consult. Je komt in contact met mensen die niet uit zichzelf naar het spreekuur komen. Hou hier rekening mee in het contact met je cliënt. 

• Hou genoeg ruimte in je agenda voor die dag. Soms komen er meer mensen dan je van tevoren denkt. Zo kun je iedereen die soa-zorg nodig heeft zien
• Zie je iemand voor het eerst? Plan daar extra tijd voor in. Een eerste gesprek kan soms een uur duren, omdat er van alles speelt bij je cliënt
• Ga het gesprek in met open houding: wees vriendelijk, belangstellend en respectvol. Luister met interesse. Verbaas je niet over dingen die je cliënt vertelt en oordeel niet
• Heb een goede antenne voor non-verbale communicatie
• Soms kan humor helpen in een gesprek. Samen lachen smeedt een band
• Wees flexibel en hou er rekening mee dat je soms moet improviseren. Soms zit je op de grond op een matras, soms in een warme zolderkamer of op een krukje. Elke situatie is anders
• Geef je cliënt een kaartje met waar die je kan bereiken. Het is fijn als er een vast persoon is waar je cliënt terechtkan met vragen
• Plan zo nodig een vervolgafspraak bij jezelf in. Het is fijn om een bekend gezicht te zien wanneer je cliënt naar de GGD komt

Een belangrijk onderdeel van je soa-consult is het bespreken van seksueel risicogedrag en ondersteunen in het maken van gezonde keuzes. Na het afnemen van de soa-test ga je hierover met je cliënt in gesprek. Je bespreekt:

• Regelmatig testen: bij sekswerkers is het advies om minimaal 2 x per jaar te testen op alle soa’s. En op alle plekken van het lichaam: vagina, penis, anus en keel
• Bepreek ook dat iemand zich bij klachten altijd laat testen. Of wanneer een condoom kapot is gegaan of de sekswerker geen condoom heeft gebruikt
• Hepatitis B-vaccinatie. Bied de vaccinatie als dat kan meteen aan
• Of PrEP nodig is om te beschermen tegen hiv. Dat geldt vooral voor mannen en transgender personen die seks hebben met mannen
• Wat iemand kan doen als een condoom kapot is gegaan tijdens seks
• Vaginale hygiëne of penishygiëne: hier kun je soms een soa meer voorkomen
• Anticonceptie: wat past het best bij je cliënt?

Op locatie kun je ook groepscounseling geven als cliënten dat ook willen. Dit werkt vaak goed, omdat sekswerkers ook op elkaar reageren en ervaringen delen. 

Wil je weten wat je hierover adviseert? Lees meer over soa-counseling bij sekswerkers 

Blijkt uit de tests dat je cliënt een soa heeft? Dan stuur je een bericht met het verzoek om voor een behandeling naar de GGD te komen. Bij de afspraak bespreek je:

• De uitslag van de test
• Wie je cliënt moet waarschuwen. Bied daarbij je hulp aan en gebruik daarvoor het draaiboek Partnermanagement
• Of je cliënt nog kan werken. Of wanneer dat wel weer kan